Jeśli zdarzyło wam się słuchać kiedykolwiek chińskiego lektora, z pewnością zwróciliście uwagę na specyficzną melodykę jego języka. Niektóre zdania zdają się falować, inne kończą się niemal krzykiem. W porównaniu z mandaryńskim, dłuższe wypowiedzi w naszym języku mogą brzmieć naprawdę monotonnie! Chiński, podobnie jak kilka innych języków azjatyckich,  jest językiem tonalnym. To właśnie tony, czyli sposób artykulacji poszczególnych sylab, wpływa na charakterystyczną melodię wypowiedzi. Ta sama sylaba może mieć diametralnie różne znaczenie, w zależności jakiego tonu użyje się, by ją wymówić.

Tony często spędzają sen z powiek nie tylko początkującym uczniom języka chińskiego. W wypadku pomyłki często dochodzi do zabawnych nieporozumień. Przedstawiciel zachodniej firmy organizując szkolenie w Chinach, zamiast na 仓库管理培训 (Cāngkù guǎnlǐ péixùn), co dosłownie oznacza „gospodarka magazynowa szkolenie” zapraszał na wykład z zarządzania tybetańskim chłodem - 藏酷管理培训 (Cáng kù guǎnlǐ péixùn). Łatwo dochodzi też do przeinaczeń chińskich nazwisk: jedna z najsławniejszych aktorek Kraju Środka, piękna 巩俐 (Gǒng Lì), mylona jest z 公里 (gōnglǐ)czyli kilometrem! Należy też uważać, by nie nazwać nosiciela jednego z najpopularniejszych chińskich nazwisk, pana Li (李)  osłem (驴 – Lǘ).

 W języku mandaryńskim wyróżnia się 4 tony i jeden dodatkowy, tzw. ton neutralny. Ton pierwszy jest wypowiadany wysoko i jednostajnie – to jakby jedna nuta. Zapisywany jest jako pozioma kreseczka nad samogłoską – ā. Ton drugi, wznoszący, składa się z dwóch dźwięków: zaczyna się jednostajną, średnią nutą, która stopniowo staje się coraz wyższą – w transkrypcji zapisuje się go tak: á. Trzeci ton (ǎ) jest najbardziej złożony: rozpoczyna się nisko, następnie obniża się jeszcze bardziej, by potem podnieść się do najwyższej tonacji. Czwarty ton przypomina krzyk: zaczyna się wysoko, kończy bardzo nisko gwałtownie opadając: à. Chińczycy żartują, że wymawiając często słowa z czwartym tonem, można łatwo się zmęczyć – naprawdę trzeba zaczerpnąć powietrza i włożyć trochę energii w jego prawidłowe wypowiedzenie! Z kolei dodatkowy, neutralny ton to pełen relaks: jest płaski, bez żadnego akcentowania. Najbardziej chyba klasycznym przykładem zmiany znaczenia wyrazów jest sylaba „ma”. W zależności od tonu może oznaczać:

-          Ton pierwszy: mā (妈) – matka;

-          Ton drugi: má (麻)- konopie;

-          Ton trzeci: mǎ (马)– koń;

-          Ton czwarty: mà (骂) – nakrzyczeć na kogoś

-          Ton neutralny: ma (吗)używany jest dla oznaczenia zdania pytającego.

Stąd też pokusić się można o stworzenie całego zdania przy użyciu tylko i wyłącznie sylaby „ma”:

妈骂马吗?– (mā mà mă ma?) – co oznacza: Czy mama nakrzyczała na konia?

Co ciekawe, czasem łatwiej coś zaśpiewać po chińsku, niż to wypowiedzieć – piosenka rządzi się własnymi prawami i tony znikają pod wpływem melodii muzyki. Czyżby więc prawdą było, że łatwiej nauczyć się języka osobom o dobrym słuchu muzycznym, nie tylko ze względu na umiejętność rozróżniania tonów?